Kragte is 'n Krag om mee rekening te hou

Jy hoef nie 'n hoërskool Fisiese Wetenskap student te wees om te besef dat kragte 'n belangrike rol in ons alledaagse lewe speel nie. Om net jou tas op te tel, moet jy ‘n krag uitoefen - en jy moet meer krag uitoefen as die tas vol handboeke is. Kragte werk op alles in die heelal in, van groot voorwerpe tot by die kleinste atome, waaruit voorwerpe bestaan. Dus is dit belangrik dat jy die volgende oor kragte weet:
 
Definisie van kragte
'n Krag veroorsaak ‘n verandering in 'n voorwerp, bv. 'n druk- of trekkrag en dit kan op drie maniere 'n voorwerp beïnvloed:
 

• Dit kan 'n voorwerp van vorm laat verander.
• Dit kan 'n rustende voorwerp laat begin beweeg.
• Dit kan 'n voorwerp wat beweeg van rigting laat verander.

 
Kragte word geklassifiseer as kontak of nie-kontak. 'n Kontakkrag is een waar die krag kontak maak met die voorwerp waarop dit inwerk, soos die wind wat 'n vlag laat waai. 'n Nie-kontak krag is ‘n krag wat glad nie kontak maak met die voorwerp waarop dit inwerk nie, bv. swaartekrag, elektrisiteit en magnetisme.
 
Kragte word gemeet in Newton (N), vernoem na sir Isaac Newton, wat die eerste persoon was wat die konsep gedefinieer het. Jy moet ook onthou dat krag 'n vektorhoeveelheid is wat beteken dat dit beide grootte en rigting het.
 
Om verskillende kragte te verstaan
Alle fisika-studente moet leer van die verskillende kragte en hoe hulle op 'n voorwerp inwerk. Jou hoërskool Fisiese Wetenskap onderwyser gaan in meer detail oor hierdie kragte praat. Dink aan jou wetenskap handboek wat bo-op 'n tafel lê. Op hierdie punt is daar twee kragte wat op die boek inwerk; swaartekrag trek die boek na die vloer toe en die tafel oefen 'n krag op die boek in die teenoorgestelde rigting van die swaartekrag uit. Ons noem die krag wat deur die tafel uitgeoefen word, die normaalkrag en die normaalkrag is altyd loodreg (of in 'n regte hoek) op die voorwerp.

Skuinskragte of Kragte teen 'n hoek
As jy onthou wanneer ons die normaalkrag bekendgestel het, het ons genoem dat dit altyd loodreg op die voorwerp is. Maar wat sou gebeur as 'n krag op 'n voorwerp op 'n hoek toegepas word? Dink aan wat sou gebeur as jy jou hond vir 'n stap geneem het en jy moes aan die hoof trek om hom te laat beweeg. In hierdie geval sal die krag wat jy uitoefen, in die hoek wees van die voorwerp (of hond) wat jy probeer beweeg en so is daar twee komponente van krag. Een is horisontaal en die ander is vertikaal.



Wanneer  jy uitwerk hoeveel krag horisontaal of vertikaal uitgeoefen word, moet trigonometriese funksies gebruik word. Met dien verstande dat jy die totale krag en die hoek van een van die vektore ken, kan jy 'n eenvoudige Sine- of Cosine-berekening gebruik om die kragte uit te werk.
 
Kragte teen ‘n skuinste werk heeltemal anders.
 
Wat sal met jou handboekwat op die tafel lê gebeur, as jy een kant van die tafel optel? Sal dit teen die skuinste afgly? Dit kan beweeg of dalk nie, en dit is 'n voorbeeld van 'n krag genaamd wrywing.

As jou handboek op dieselfde plek bly, dan is dit te danke aan Statiese Wrywing. Jy sal meer krag moet toepas om die statiese wrywing wat die boek in plek hou, te oorkom. Kom ons sê jou handboek gly van die rand van die tafel af en val op die vloer. Dan is dit te wyte aan Kinetiese Wrywing, wat die krag tussen twee voorwerpe is, wat teen mekaar gly. Albei soorte wrywing is noodsaaklik om 'n motor te bestuur, aangesien jy meer krag moet gebruik (of versnel) om statiese wrywing te oorkom as gevolg van die greep van die rubberwiele op die pad, en jy moet rem (wat die kinetiese wrywing verhoog) om die motor te stop.   


Hier gaan jy gebruik maak van die gravitasiekrag saam met die trigomometriese verhoudings om die krag (F⁄⁄) uit te werk waarmee die voorwerp teen die skuinste sal afbeweeg in die afwesigheid van ‘n wrywingskrag. Hier is die F⁄⁄ en die Fw loodreg op mekaar.

 
Kragte op die subatomiese vlak
Kragte werk nie net in op groot voorwerpe soos handboeke en honde nie; hulle beïnvloed ook die kleinste deeltjies in die heelal - dié wat nie met die blote oog gesien kan word nie. Die studie van kragte op hierdie vlak is deel van 'n tak van die studie genaamd Kwantum Meganika.
 
Twee van die nie-kontakkragte wat ons vroeër genoem het, affekteer klein deeltjies van materie; elektromagnetisme en swaartekrag. Dan is daar twee ander kragte bekend as die swak kernkragte en sterk kernkragte.
           


Back